Wielu z nas lubi spędzać czas na oglądaniu Reelsów i Tik toków. Twórcy platform takich jak Tik Tok, Instagram i Facebook skonstruowali je w taki sposób, że naprawdę trudno się od nich odciągnąć. Algorytm ma za zadanie działać w taki sposób, że wyświetla więcej treści, na których dłużej zatrzymaliśmy swój wzrok (te, które wywołały w nas emocje). Dlatego dostajemy jeszcze więcej kotków, piesków i wiele innych. A kto z nas nie lubi kotków i piesków?
Co więcej, nie musimy nawet angażować się w ich poszukiwanie. Dzięki mechanizmowi scrollowania wystarczy, że przeciągniemy palcem dół-góra, a krótkie filmiki w sekundę dostarczą nam natychmiastowej dopaminy. Kiedy dochodzi do bombardowania umysłu szybkimi wyrzutami dopaminy, umysł staje się mniej wrażliwy na bardziej wymagające zadania, takie jak czytanie i rozwiązywanie problemów oraz utrzymanie uwagi na jednym zadaniu. Mechanizm ten może wpłynąć na trudności w koncentracji i nauce.
Oglądanie krótkich filmów może osłabiać kontrolę uwagi i zmniejszać zdolność do długotrwałego zaangażowania poznawczego. Wynika to z faktu, że przez długotrwałe oglądanie krótkich filmów przetwarzanie poznawcze zaczyna być coraz bardziej ukierunkowane na krótkie interakcje przynoszące duże nagrody, a nie na długie zadania nastawione na cel.
Przyjrzyjmy się badaniom, które wskazują na negatywny wpływ nadużywania social mediów na zdrowie, zachowanie i dobre samopoczucie:
Metaanaliza, w której wzięło udział prawie 100 tysięcy osób wskazuje na to, że oglądanie krótkich treści takich jak tik tok i reelsy ma związek z pogorszeniem się funkcji poznawczych (uwaga i kontrola hamowania) oraz występowaniem lęku i stresu.
W praktyce oznacza to, że:
– czytanie książki może być za mało ekscytujące i może występować częsta potrzeba sprawdzenia telefonu (zachęcam do zapoznania się z terminem FOMO),
– podczas wykonywania bardziej wymagających zadań szybciej dochodzi do uczucia nudy oraz w konsekwencji przerwania czynności,
– dochodzi do wykonywania kilku czynności równocześnie lub przełączania się między nimi
(np. Uczysz się podczas oglądania telewizji i jednocześnie odpowiadasz na wiadomości sms).
W efekcie żadnej z tych czynności nie wykonujesz z pełnym zaangażowaniem i skutecznością.
Co w zamian?
Wyjdź na spacer! Mimo tego, że jest to czynność bardziej wymagająca niż oglądanie krótkich wideo, to dzięki temu otrzymasz wiele korzyści. Kontakt z naturą wspiera regenerację zasobów uwagi, wzmacnia samoregulację oraz obniża poziom stresu. Jest to efekt bardzo pożądany dla zachowania zdrowia i dobrostanu psychicznego.
Źródła:
Nguyen, L., Walters, J., Paul, S., Monreal Ijurco, S., Rainey, G. E., Parekh, N., Blair, G., & Darrah, M. (2025). Feeds, feelings, and focus: A systematic review and meta-analysis examining the cognitive and mental health correlates of short-form video use.Psychological Bulletin, 151(9), 1125–1146. https://doi.org/10.1037/bul0000498
Assessing the effects of nature exposure on wellbeing: A systematic review and meta-analysis. (2026). Journal of Environmental Psychology, Article S2950362026000263. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2026.101XXX
https://www.instagram.com/reel/DGTVUIkIok6/